Τελευταία Νέα
ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟ ΣΙΔ. ΣΤΑΘΜΟ ΜΠΡΑΛΟΥ PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Administrator   
Τετάρτη, 23 Ιανουάριος 2019 14:01


 
Αντάρτες στο σταθμό του Μπράλου
(Α΄ Μέρος) 
     Δημοσιεύουμε ένα ίσως άγνωστο στην σημερινή γενιά ιστορικό γεγονός από την δράση των ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (Δ.Σ.Ε) κατά την αδελφοκτόνο εμφύλια διαμάχη. Πρόκειται συγκεκριμένα για την επίθεσή τους κατά του Σιδηροδρομικού Σταθμού του Μπράλου (Γραβιάς), την Κυριακή 12 Ιανουαρίου 1947, με αρχηγό τον Καπετάν Διαμαντή.
      Σύμφωνα με πολλές εφημερίδες της εποχής, το περιστατικό αυτό, «επισκίασε όλες τις ειδήσεις του 48ώρου».
     Παραθέτουμε τα ρεπορτάζ της εφημερίδας «Ριζοσπάστης», τηλεγραφήματα της εφημερίδας «Καθημερινή», κείμενα του Αρχείου Στρατού, τις ζωντανές αναμνήσεις τριών πρωταγωνιστών της επιχείρησης (Γιώργη Κουτρούκη, Κώστα Πεντεδέκα και Γιώργη Δημόπουλου) καθώς και τον κατάλογο των ανταρτών του Δ.Σ.Ε που μετείχαν στην επιχείρηση.
     Τονίζουμε ότι η εν λόγω δημοσίευση γίνεται ώστε να πληροφορηθούν οι κάτοικοι της περιοχής μας για το ιστορικό ούτως ή άλλως γεγονός που έλαβε χώρα στον κοντινό Σιδηροδρομικό Σταθμό του Μπράλου. Η αρθρογραφία, τα τηλεγραφήματα, η ορθογραφία τους έχουν αφεθεί ως είχαν, ενώ πρόθεσή μας είναι η απλή καταγραφή του γεγονότος, χωρίς καμία διάθεση να οξύνουμε ή να επιχειρήσουμε οποιαδήποτε πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ των αναγνωστών μας, αναπαράγοντας μόνο τα επίσημα στοιχεία της εποχής.
 
Α΄. Πώς έγινε η επιχείρηση (Ριζοσπάστης – Τρίτη 14/1/1947)
            «Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, τα δημοσιογραφικά τηλεγραφήματα και τις αφηγήσεις των επιβατών της αμαξοστοιχίας, η επιχείρηση έγινε ως εξής:  Δημοσιογραφικά τηλεγραφήματα του Σαββάτου, 11/1/1947, από τη Λαμία ανέφεραν ότι στην Παρνασίδα και συγκεκριμένα ανάμεσα στα χωριά Στρώμη και Καλοσκοπή είχε εμφανιστεί 300μελής ομάδα ανταρτών υπό τον Καπετάν Αίαντα (1) (μόνιμο υπολοχαγό Ραχούτη, από το Γαρδίκι Ομιλαίων Φθιώτιδας). Τμήμα του συγκροτήματος αυτού των ανταρτών ενήργησε την επιχείρηση.
     Ομάδα ανταρτών μπήκε στον περίβολο του σταθμού, ενώ αντάρτες, κατέλαβαν τα γύρω υψώματα. Στις 1 παρά τέταρτο η αμαξοστοιχία Αθήνας – Γραβιάς μπήκε στο σταθμό. Μόλις σταμάτησε, ακούστηκαν ριπές από τα υψώματα και οι αντάρτες που βρίσκονταν στο σταθμό οπλισμένοι με αυτόματα κάλεσαν τους επιβάτες να κατέβουν από το τρένο και χωριστούν οι πολίτες από τους στρατιωτικούς. Αμύνθηκαν πυροβολώντας κατά των ανταρτών οι λοχαγοί Σταθακόπουλος, Νικολόπουλος κι ο χωροφύλακας Καστανάς. Και οι τρείς σκοτώθηκαν. Οι αντάρτες δεν είχαν καμιά απώλεια. Οι αντάρτες είπαν στους επιβάτες: «Μη φοβάστε. Πάρτε τα πράγματά σας και κατεβείτε από το τρένο».
   Ύστερα τους μίλησε ο Αίας (2) για το πώς έγινε το αντάρτικο και τι επιδιώκει, έριξε τις ευθύνες για την κατάσταση που δημιουργήθηκε στην κυβέρνηση κι εξέφρασε την λύπη του για τους τρεις νεκρούς στρατιωτικούς που δεν επρόκειτο όπως είπε, κα πάθουν τίποτε, αν δεν προέβαλαν αντίσταση. Κατά την ανταλλαγή πυρών, τραυματίστηκαν ελαφρά ο φύλακας της γραμμής Κοτρώτσος, ένας εργάτης της γραμμής και ο υπομηχανοστασιάρχης Κόμης. Οι δυο πρώτοι βρίσκονταν κοντά στον χωροφύλακα που αμύνθηκε και σκοτώθηκε και ο τρίτος τραυματίστηκε από εξοστρακισμό σφαίρας.
     Στο μεταξύ, έφτασαν στο σταθμό και τα αυτοκίνητα που έφερναν επιβάτες από τη Λαμία και τη Λάρισα (3) για την αμαξοστοιχία που θα γύριζε στην Αθήνα. Οι αντάρτες, αφού έμειναν 11/2 ώρα στο σταθμό, ανατίναξαν με νάρκη την καπνοδόχο της ατμομηχανής, έβαλαν φωτιά στην αμαξοστοιχία (κάηκαν 2 βαγόνια από τα οποία ένα ήταν φορτωμένο με βενζίνη) και έφυγαν με αυτοκίνητα της ΥΕΚΑ που βρίσκονταν στο σταθμό, παίρνοντας μαζί τους 20 περίπου στρατιωτικούς, από τους οποίους ένας ήταν υπολοχαγός και ο άλλος ανθυπολοχαγός. Οι αντάρτες φόρτωσαν σε αυτοκίνητο και διάφορα εφόδια που βρήκαν στην αμαξοστοιχία. Πήραν επίσης και το ταμείο του σταθμού.
     Οι αντάρτες αναγνώρισαν στο σταθμό τον αρχηγό της Χ (Στρατιωτική οργάνωση δεξιών αποκλίσεων) της περιφέρειας Καργάκο, τον οποίο δεν πείραξαν. Του συνέστησαν μόνο «να μη φέρεται άσχημα στους πολίτες» και τον άφησαν ελεύθερο. Ζήτησαν τους αστυφύλακες συνοδούς του τρένου. Πολλοί στρατιωτικοί (εκτός των συλληφθέντων) είχαν φορέσει πολιτικά ρούχα και δεν αναγνωρίστηκαν από τους αντάρτες. Οι ένοπλοι μοναρχικοί του χωριού Μπράλος όταν αντελήφθησαν τα γεγονότα άρχισαν να πυροβολούν.
Μετά την αποχώρηση των ανταρτών, εμφανίστηκαν 150 περίπου στρατιώτες και ένοπλοι μοναρχικοί που με την υπόδειξη διαφόρων έπιασαν τους δημοκρατικούς σιδηροδρομικούς και επιβάτες. Κατά τη σύλληψη, ήταν παρών και ο Ταξίαρχος Ασημάκης, ο οποίος βεβαίωσε τους στρατιώτες και ένοπλους μοναρχικούς ότι κανένας από όσους συνέλαβαν δεν ευθύνεται σε τίποτα, γιατί οι αντάρτες «ενήργησαν εξ ιδίας πρωτοβουλίας και δεν ενήργησαν καμίαν σύλληψιν προσωπικού». Τα ίδια επιβεβαίωσε και ο Καργάκος. Ύστερα από αυτά, οι συλληφθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι και ο στρατός έφυγε. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, πέθανε από συγκοπή ο έμπορος της Λαμίας Β. Γιαννούκος. Ατμομηχανή από την Τιθορέα πήγε στη Γραβιά και παρέλαβε το τρένο που έφτασε στον Πειραιά χθες το πρωί στις 03:25, ενώ έπρεπε να φθάσει στις 9:30 της Κυριακής.
 
Συμπληρωματικά τηλεγραφήματα
            «Με τους αντάρτες ήταν και ο Καπετάν Διαμαντής. Οι αντάρτες που έδειξαν διάθεση να καταστρέψουν το ταχυδρομείο των εφημερίδων, εμποδίστηκαν από τον καπετάνιο τους. Ο Ταξίαρχος Ασημάκης βρίσκονταν στο σταθμό κατά την επιχείρηση και διέφυγε με τον ακόλουθό του και λίγους στρατιωτικούς αμυνόμενους. Πληροφορία αναφέρει ότι κατά την ολιγόλεπτη συμπλοκή σκοτώθηκαν και 5 επιβάτες. Οι αγνοούμενοι στρατιωτικοί είναι οι λοχαγοί Καραμπολάκης και Μάνος και 15 στρατιώτες αδειούχοι. Το κτίριο του σταθμού έπαθε αρκετές ζημιές. Κατά των ανταρτών κινήθηκαν με αυτοκίνητα από τη Λαμία τμήματα στρατού και τάγμα χωροφυλακής».
            Απογευματινό τηλεγράφημα ανέφερε ότι «Οι αντάρτες κατευθυνόμενοι εις Οίτην εκυκλώθησαν παρά των στρατιωτικών δυνάμεων και της χωροφυλακής και συνάπτεται μάχη».
            Τηλεγράφημα προς το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης περιέχει και τις εξής πληροφορίες: «Οι απαχθέντες είναι οι λοχαγοί πυροβολικού Μάνος και Καρδουλάκης, οι ανθυπολοχαγοί Παναγιώτου και Μωραϊτόπουλος, 15 στρατιώτες και 6 χωροφύλακες. Κινούνται κατά των 70 ανταρτών ισχυραί δυνάμεις εκ διαφόρων κατευθύνσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες της χωροφυλακής Λαμίας, όχι απόλυτα εξακριβωμένες, που διαβιβάστηκαν στο Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως, όλοι οι συλληφθέντες στο σταθμό Γραβιάς, πολίτες, αξιωματικοί, στρατιώτες και χωροφύλακες αφέθηκαν ελεύθεροι. Ο Ταξίαρχος Ασημάκης με τη συνοδεία του κατά την επιχείρηση “ είχον εισέλθει εις εν γειτονικόν πανδοχείον δια να γευματίσουν ”. Αντάρτες υπό τον Διαμαντή τους ζήτησαν να παραδοθούν. Ο Ασημάκης και η φρουρά του αμύνθηκαν και βγήκαν από το πανδοχείο. Επακολούθησε μάχη με τους αντάρτες που πήραν θέσεις πίσω από τα κτίσματα και “ ούτω εδόθη ευκαιρία εις τον Ταξίαρχον να διαφύγει και να φθάση εις γειτονικόν χωρίον” ».
            Τα στρατιωτικά τμήματα υπό τον Ταξίαρχον Αντωνόπουλον που κινήθηκαν κατά των ανταρτών ήρθαν σε επαφή μαζί τους και ενεπλάκησαν σε μάχη κοντά στο χωριό Αποστολάτες (4). «Οι συμμορίτες μαχόμενοι εγκατέλειψαν τους συλληφθέντας ιδιώτας και εκ των συλληφθέντων αξιωματικών δυο έφεδρους ανθυπολοχαγούς. Επίσης διέφυγον και αρκετοί στρατιώται».
            Έγινε γνωστό ότι οι αντάρτες είχαν πληροφορηθεί ότι θα περνούσε από τη Γραβιά για να επιθεωρήσει τη φρουρά Λαμίας ο Διοικητής του Α΄ Σώματος Στρατού Στρατηγός Γιαντζής. Ο Σωματάρχης όμως, είχε περάσει την προηγούμενη μέρα, «γεγονός όπερ διέφυγε την προσοχήν των συμμοριτών, οι οποίοι εξέλαβον τον Ασημάκη ως τον Γιαντζήν, δεδομένου ότι και αυτός έφερεν ερυθράν ταινίας εις το πηλήκιόν του».
 
Ριζοσπάστης – Τετάρτη 15/1/1947
            Η επιχείρηση της Γραβιάς απασχολούσε και χθές την ειδησεογραφία του Αθηναϊκού Τύπου. Ιδιαίτερα απασχολούνται οι σχετικές ειδήσεις που σε πολλά σημεία αλληλοσυγκρούονται με την παρουσία και τη στάση κατά την επιχείρηση του Ταξιάρχου Ασημάκη. Σύμφωνα με τηλεγράφημα που ανακοίνωσε το υπουργείο Στρατιωτικών: “ Ο Ταξίαρχος Ασημάκης μετά της συνοδείας του είχεν εισέλθει εις εν πανδοχείον γειτονικό του σταθμού δια να γευματίσουν ”. Και επακολουθεί περιγραφή του πως αμύνθηκε ο Ταξίαρχος και πως διέφυγε από τους αντάρτες.
 
Καθημερινή
            Η “Καθημερινή” όμως, σε σχετικό τηλεγράφημά της από τη Λαμία, γράφει: « Ο Ταξίαρχος Ασημάκης με τον στρατιώτην Απ. Αϊβαλιώτην κατέφυγεν εις το αποχωρητήριον του σταθμού και ήτχισε βάλλων με αυτόματον…… Ως χθες το πρωι δεν υπήρχαν νεώτερες πληροφορίες σχετικά με την έκβασιν της μάχης που είχε αρχίσει μεταξύ των ανταρτών που ενήργησαν την επιχείρηση της Γραβιάς υπό τον Διαμαντήν (και όχι υπό τον λαχαγόν Ραχούτη όπως γράψαμε χθες) και των στρατιωτικών δυνάμεων υπο τον Ταξίαρχον Αντωνόπουλο κοντά στο χωριό Αποστολάτες. Τα στρατιωτικά τμήματα είχον κινηθεί υπερκεραστικώς και δεν απέμεινεν εις τους συμμορίτας ειμή μια δύσβατος και ορεινή οδός την οποίαν τα στρατιωτικά τμήματα προσπάθησαν επίσης να φράξουν. Οι αντάρτες κρατούν ακόμη 2 Ταγματάρχες (και όχι λοχαγούς όπως είχε ανακοινωθεί προχθές) των οποίων τα ονόματα δεν έγιναν γνωστά. Τα τμήματα βρίσκονται σε επαφή με τους αντάρτες και “ συνάπτουν “ συμπλοκάς κατά διαλείμματα. Οι δυο ανθυπολοχαγοί και 15 στρατιώτες που αφέθηκαν ελεύθεροι δήλωσαν ότι δεν κακοποιήθηκαν από τους αντάρτες».
 
Β΄. Τα γεγονότα της Γραβιάς  (Αρχείο Ιστορίας Στρατού)
            «Την 12ην Ιανουαρίου ένας εκ των συντρόφων του Αρχισυμμορίτου Αρη Βελουχιώτη ο Διαμαντής……. Προσέβαλεν εις τον σιδηροδρομικό σταθμόν Γραβιάς την αμαξοστοιχίαν Λαμίας – Αθηνών. Την κύριαν δύναμιν της επιθέσεως απετέλεσαν 70 περίπου επίλεκτοι Κ/Σ. Εις εκτέλεσιν της προσβολής της αμαξοστοιχίας αποφασιστική υπήρξεν η συμβολή και των αυτοαμυνιτών της περιοχής Γραβιάς, οι οποίοι ανέμενον εις τον σταθμόν την άφιξην της αμαξοστοιχίας δια να μεταβούν δήθεν εις Αθήνας.
            Επί της αμαξοστοιχίας επέβαινον, πλην του Ταξιάρχου (Ασημάκη) και των πολιτών επιβατών, περί τους 20 άοπλοι στρατιώται, 4 λοχαγοί και 2 έφεδροι ανθυπολοχαγοί αδειούχοι. Η επίθεσις εξεδηλώθη αιφνιδιαστικώς την 14:00 και ευθύς μετά την άφιξιν της αμαξοστοιχίας εις τον σταθμόν Γραβιάς, δια ταυτοχρόνου ενόπλου δράσεως των κομμουνιστών επιβατών, των αυτοαμυνιτών, οι οποίοι ανέμενον τις τον σταθμόν και των Κ/Σ οι οποίοι ήσαν κρυμμένοι και εξώρμησαν με αλαλαγμούς εκ των παρακείμενων υψωμάτων.
            Πρώτη φροντίς των αυτοαμυνιτών υπήρξεν η καταστροφή των τηλεγραφικών και τηλεφωνικών συσκευών του σταθμού. Επηκολούθησεν πανδαιμόνιον κραυγών και πυροβολισμών εις τον σιδηροδρομικό σταθμόν, σύγχυσις και πανικός. Όσοι εκ των στρατιωτικών επιχείρησαν να προβάλλουν αντίστασιν εθερίσθησαν υπό των ριπών των αυτομάτων των Κ/Σ. Πρώτοι εφονεύθησαν οι λοχαγοί Σταθακόπουλος Ιωάννης και Νικολόπουλος Γεώργιος και ο χωροφύλαξ Καστανάς. Εντός ελαχίστων λεπτών της ώρας άλλοι 18 στρατιωτικοί, πολίται και σιδηροδρομικοί υπάλληλοι έπιπτον εντός των οχημάτων νεκροί ή ταρυματίαι. Οι λοιποί, περί τους 22, μεταξύ των οποίων και 2 λοχαγοί και 2 ανθυπολοχαγοί, συνελήφθησαν αιχμάλωτοι. Μόνο ο Ταξίαρχος και ο συνοδός του οπλίτης, βάλλοντας δι΄αυτομάτου, το οποίον έφερον μαζί των, κατόρθωσαν να διαφύγουν……
            Οι Κ/Σ διέφυγον ευχερώς εις Οίτην. Ισχυραί δυνάμεις στρατού και χωροφυλακής, αι οποίαι απεστάλησαν την ιδίαν ημέραν εκ Λαμίας και Λεβαδείας προς καταδίωξίν των, ουδε΄ν επέτυχον. Την επομένην δια λόγους εντυπωσιακούς και δια να αποδειχθή δήθεν ότι οι Κ/Σ στρέφονται μόνον κατά των «μοναρχοφασιστών¨αφήκαν ελεύθερους τους 2 έφεδρους ανθυπολοχαγούς και 15 εκ των αιχμαλοτισθέντων οπλιτών».
                                                                                         Συνεχίζεται
           
Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 23 Ιανουάριος 2019 14:05